Ważne
Kurs walut
| USD | 3,0943 | | EUR | 3,9495 | | GBP | 4,7544 | | JPY | 3,6837 |
Newsletter
|
Wies zostala zalozona w polowie XIV wieku. Dokladna data jej powstania jest watpliwa.
Wedlug tradycji ma to byc rok 1342, inna wersja podaje rok 1348 ? 1349. Slabo zaludniona, albo tez wcale nie, powiekszyla sie, gdy za Kazimierza Wielkiego kolonizowano zniszczone wojnami obszary Malopolski, mianowicie graniczne tereny Rusi Czerwonej.
Dokument lokacyjny wsi mial prawdopodobnie brzmienie to samo, lub bardzo podobne, jak wydany przez wlascicieli okregu lancuckiego dokument lokacyjny wsi Langyn Aw dzis nie istniejacej, a wystawiony w 1380 r. Wsród swiadków tego dokumentu wystepuje soltys Krzemienicy Hannus Stachar, co dowodzi, ze w tym czasie wies byla juz zupelnie zorganizowana na prawie magdeburskim, miala wiec prawo do specjalnego stanowiska wraz z wójtem i radnymi miasta Lancuta. I drugi dokument z 1384r. potwierdza jej powazne stanowisko. Jest to przyznanie dziesiecin dla diecezji przemyskiej z parafii Lancut, Krzemienica, Wysoka, Albigowa, Markowa, Kosina, Sietesz, Nawendorf, Langent Aw, Schonerwald, Handzlówka. Tu równiez wymienienie Krzemienicy na pierwszym miejscu po Lancucie swiadczyloby o specjalnym znaczeniu wsi.
Krzemienica od poczatku swego istnienia byla wlasnoscia rodu Pileckich, jednego z najwazniejszych i najwplywowszych na dworze królewskim. Wchodzila wraz z licznymi wsiami w sklad okregu Lancuckiego zalozonego przez Ottona z Pilczy z rodu Starzów herbu Topór. Magnat ten nalezal do grona „krakowskich panów”, w których reku spoczywala faktyczna wladza po smierci Kazimierza Wielkiego za Ludwika Wegierskiego. On to wlasnie w drodze wymiany z Wladyslawem Opolskim nabyl Tyczyn, Kanczuge i Lancut. Organizujac dobra lancuckie sam prawdopodobnie zalozyl Krzemienice tak, jak polecil soltysowi Langowi Hansylowi zalozyc Langen - Aw.
Nalezac do dóbr lancuckich i znajdujac sie w bliskiej odleglosci od miasta byla Krzemienica najscislej z Lancutem zwiazana. Wspólne dzieje okregu administracyjnego Lancuta odnosza sie zawsze i do Krzemienicy. Nie znamy dostatecznych zródel, które moglyby odtworzyc ciaglosc jej dziejów. Sa to tylko fragmenty jej historii i te mówia nam, ze ludnosc osiedlona na terenie Krzemienicy byla niemiecka. Pierwsi osadnicy mieli pochodzic z niemieckiego okregu górniczego w Górnych Wegrzech, Kremnitz. Stad tez nazwa wsi Kremenetz, Kremnetzstein (pózniej spolszczona wedlug ówczesnej pisowni. Kremyenycza, Krzemyenycza).
Glówny nurt osadniczy naplywal jednak do ziemi lancuckiej ze Slaska, a to z tej przyczyny, ze Wladyslaw Opolski spokrewniony z ksiazetami slaskimi sprawowal z ramienia króla korzystna wladze na pograniczu Rusi Czerwonej. Nadane przez Wladyslawa Opolskiego ziemie dla dwunastu rodzin slaskich sa dokumentnie poswiadczone. Z pewnoscia zatem i obszar lancucki w tym czasie zostal zasiedlony, skoro po roku 1378 Lancut byl juz miastem na prawie niemieckim, a Krzemienica niemiecka wsia. Niemieckie bylo osadnictwo, stad tez i jezyk uzywany w administracji byl niemiecki. Przechowywana w Bibliotece Akademii Umiejetnosci w Krakowie pod nr 1839 II „Ksiega lawnicza wsi Krzemienicy” jest pisana w jezyku staroniemieckim. Ksiega zawierajaca jedyne znane do dzisiaj zapisy sadów wiejskich w Krzemienicy pochodzi z lat 1451 ? 1482, miala 13 protokolantów, oprawiona w pergamin noszona byla na pasie rzemiennym z guzikami. Dalsze jej czesci to rekopis z lat 1581 ? 1623 poczatkowo równiez w jezyku niemieckim, nastepnie rekopis z lat 1673 ? 1717 pisany po polsku z lacinskimi i niemieckimi wstawkami.
Data zalozenia parafii nie jest pewna. Schematyzm diecezjalny podaje rok 1492. Ale dokumenty Kraczkowej dotyczace zjazdu duchownych w 1450r. wymieniaja Mathiasza - rektora kosciola w Krzemienicy.
Zas dokument dotyczacy dziesiecin z r. 1384 zalicza Krzemienice w poczet II parafii tamze wymienionych. Kosciól byl wiec dawniej zalozony, a w roku 1492 jest data odnowienia jakiegos przywileju, lub odbudowy zniszczonego kosciola.
Za panowania Pileckich wies miala 27 lanów (1 lan - 12 ha) ziemi ornej uzyskanej z wykarczowania puszczy, mieszkancy wsi tworzyli pierwsza osade okolo 1350r. przy tzw. drodze ropczyckiej. Byl to szlak komunikacyjny II klasy, laczacy Lwów z Krakowem. Ta droga pedzono woly z Rusi Czerwonej do Malopolski. Reszta drogi ropczyckiej to dolna droga do bazantarni, dawniej zabagniona i pelna rozlewisk, gdyz Wislok plynal blizej Krzemienicy.
We wsi panowal w ówczesnym tego slowa znaczeniu dobrobyt, poniewaz chlopi gospodarowali na prawach „wolnizny”, byli wolni i placili tylko czynsz i dziesiecine dla diecezji. Dowodem wysokiej jak na owe czasy kultury jest fakt, ze w 1471r. mieszkaniec wsi zdobyl dyplom na Akademii Jagiellonskiej.
W wieku XVI rodzina Pileckich przyjela kalwinizm i na mocy jej zarzadzen dobra koscielne, koscioly i kaplice przeszly na wlasnosc sekty. Dopiero po 70 latach przywrócil katolicyzmowi okreg lancucki Marcin ze Zmigroda Stadnicki, bratanek oslawionego „Djabla” Stadnickiego, kasztelan sanocki, dziedzic Krzemienicy.
W posiadaniu Stadnickich Krzemienica znajdowala sie od 1586 r. wraz z okolicznymi wsiami przeszla spustoszenia wojenne wynikle z ustawicznych walk miedzy Stadnickim, a Opalinskim oraz z rabunku najemnych band siedmiogrodzkich.
W. Lozinski w swym dziele „Prawem i lewem” podaje opis zniszczen dokonanych przez zoldactwo obu magnatów podczas bitwy na terenie Krzemienicy i Palikówki.
W w.XVII dobra lancuckie przeszly na wlasnosc Lubomirskich. Od Stanislawa Lubomirskiego pochodzi donacja z 6.V.1633r. przekazujaca konwentowi OO Dominikanów folwark Wola Krzemienicka o obszarze 104 ha.
W r. 1727 Teodor Lubomirski zalozyl w Krzemienicy szpital ubogich, z nastepujacym zapisem: „Wójt Krzemienicy ma co rok dostarczyc dla szpitala: zyta korcy 24, jeczmienia korcy 24, grochu korcy 6, owsa 3, masla beczka jedna, sloniny paletków 2, liberia z sukna szarego, kazdemu zupan i plaszcz na lat 3.
Akta szpitala ubogich z r. 1823 zobowiazuja podopiecznych do odmawiania pacierzy za zmarlych.
Fundacja szpitala, ze zmieniona ordynaria i obowiazkiem obslugi kosciola dla osmiorga osób (4 dziadków i 4 babek) przetrwala do jesieni 1944r. gdy ubodzy podczas parcelacji nie otrzymali ordynacji i wymówili prace w kosciele. Wybrano 1 koscielnego.
Zarys historii Krzemienicy opracowano na podstawie dokumentów udostepnionych podczas wystawy z okazji obchodu 600-lecia Krzemienicy 27 maja 1958r. oraz na podstawie fragmentów ksiazki Das Schoffenbuchder Gem. Krzem.
Sa to nastepujace dokumenty w odpisach
|
Zaloguj się
Wyszukaj w portalu
Z naszej galerii
Linki sponsorowane
System rezerwacji noclegów.
Galeria foto, Twoje miejsce na fotki
Zakład betoniarski - Marcin Lalicki
Katalog obiektów znajdujących sią przy Polskich drogach
Szkółka krzewów ozdobnych "Wrzos" - Pan Jacek Hodór
Pilotaz wycieczek, przewodnik, Pan Krzysztof Liebchen
|